Tag: wetenschap

Geplaatst op

Wandelen langs water en wetenschap

Een bijzondere wandeling is die tussen Buinen en Exloo, waar natuur en wetenschap elkaar raken.

Hier ligt het kerngebied van LOFAR (Low Frequency Array), een netwerk van tienduizenden antennes dat radiogolven uit het heelal opvangt.
LOFAR is momenteel de grootste radiotelescoop ter wereld die werkt op lage frequenties. In plaats van één grote schotelantenne bestaat LOFAR uit tienduizenden kleine antennes die via een glasvezelnetwerk met elkaar verbonden zijn. Samen vormen zij een virtuele telescoop met een diameter van maar liefst 2000 kilometer. Hierdoor kunnen uiterst zwakke radiosignalen uit het universum worden opgevangen.

De openheid van het landschap is hier geen toeval: radiostilte en ruimte zijn essentieel voor het onderzoek. Juist die rust maakt het gebied ook aantrekkelijk voor verschillende soorten dieren. In de winter laat de klapekster zich regelmatig zien op paaltjes en struiken, speurend naar prooi. Reeën steken in de schemering de paden over en boven de natte delen strijken ganzen neer om te eten. Ook eenden, buizerds en torenvalken zijn hier vaak te zien.

Wetenschappelijke doorbraken LOFAR is een gezamenlijk project van het Nederlandse instituut voor radioastronomie ASTRON en internationale partners. Wat begon als een nationaal project is inmiddels uitgegroeid tot een Europese samenwerking. In 2023 werd LOFAR ERIC (European Research Infrastructure Consortium) officieel opgericht, met Nederland als gastland. Dankzij LOFAR zijn al veel bijzondere ontdekkingen gedaan. Zo werden 300.000 nieuwe sterrenstelsels ontdekt, evenals grote radioclusters en reuzenstelsels op miljoenen lichtjaren afstand. Ook werd de snelst roterende pulsar van de Melkweg gevonden, een ster die maar liefst 707 keer per seconde om zijn as draait.

Met de nieuwe LOFAR2.0-upgrade worden nog meer wetenschappelijke mogelijkheden onderzocht, zoals het detecteren van aurora’s boven exoplaneten, extreme explosies bij samensmeltende sterren en de krachtige jets rondom zwarte gaten. Met LOFAR kunnen we zelfs meer dan 12 miljard jaar terugkijken in de tijd, tot vlak na de oerknal.

Excursies bij de LOFAR terp: 

  • 16-5-2026 08.00 Vogelexcursie
  • 25-5-2026 08.00 Vogelexcursie

LOFAR excursie: Natuur en Techniek 

  • 7-6-2026 13.30-15.00
  • 25-6-206 13.00-14.30
  • 5-7-2026 13.30-15.00
  • 23-7-2026 13.00-14.30
  • 2-8-2026 13.30-15.00
  • 20-8-2026 13.00-14.30
  • 6-9-2026 13.30-15.00
  • 17-9-2026 13.00-14.30
  • 4-10-2026 13.30-15.00

Excursies te boeken via Drents Landschap (0592) 31 35 52
https://www.drentslandschap.nl/natuurgebied/lofar-gebied

Wandelen op eigen houtje:
De Zuideresch van Buinen laat je genieten van weidse uitzichten. De route brengt je naar het Lofar-gebied aan de voet van de Hondsrug. Het groeide in een paar jaar tijd uit tot een uniek natuurgebied.
https://eindjeomindrenthe.nl/routes/buinen-lofargebied/

Het artikel in de Weekin Weekuit van week 19 2026:

lofar-drentslandschap
Geplaatst op

Ierland steekt 2 miljoen in LOFAR, wij zetten er storende windmolens neer!

LOFAR_WindparkDe Ierse sectie van de LOFAR radiotelescoop zal voor het einde van dit jaar of begin 2017 operationeel zijn op het terrein van Birr Castle Demesne is onlangs op een openbare vergadering bekend geworden.

 

Wij weten natuurlijk dat LOFAR is een wereldwijd toonaangevende faciliteit voor astronomische studies is , die voorziet in zeer gevoelige ontvanst vanuit het verre heelal.  I-LOFAR, het Ierse consortium zal dit multi-miljoen euro project uit breiden naar Ierland en bijdragen aan de mooie wetenschappelijke traditie in Birr, aldus professor Peter Gallagher, decaan onderzoek aan het Trinity College.

Councillar John Carroll wees erop dat I-LOFAR ‘een grote invloed op de toekomst van deze stad zal hebben en het is aan ons het nut voor ons te maximaliserens’. Hij verwelkomde Prof Gallagher en gaf aan dat hij geloofde dat de stad een “once in a lifetime” kans kreeg vanwege het LOFAR-project’.

Op de openbare vergadering hoorde men hoe 1,4 miljoen euro is toegekend aan het Ierse LOFAR station door de Wetenschappelijke Fedratie van Ierland, samen met een half miljoen aan schenkingen en andere bijdragen van universiteiten, overheid en lokale groepen.

The meeting heard how €1.4 million was awarded to I-LOFAR project by Science Federation of Ireland together with €0.5 million in philanthropic grants plus other contributions from universities, the Government, Offaly County Council and other local groups now means there is enough money for the radio telescope to be built before the end of 2016 or early 2017.

Lees meer bij[1]

Windturbines nekken LOFAR

En dat terwijl onze minister van economische zaken Kamp, de centrale kern van LOFAR tussen Exloo en Buinen gaat laten storen door een windturbinepark op minder dan 5 kilometer afstand. [2]

Miljoenenstrop ook in Nederland
Astron vreesde al langer voor de negatieve gevolgen van windmolens. Een onderzoek door het sterrenkundig instituut in Roodeschool bevestigt die vrees. “Zodra de wieken van de windmolens boven de horizon uitsteken, ontstaat er een nadelig effect”, aldus De Vos in Dagblad van het Noorden. Maar minister Kamp van Economische Zaken liet vorig jaar nog weten niet van plan te zijn om het gebied rondom de Lofar-antenne vrij te houden van windturbines.[3]

UPDATES

lofar15kmBij minimaal 15 kilometer afstand geen last
Sterrenkundigen van Lofar zien het liefst dat ontwikkelaars van windmolenplannen minimaal 15 kilometer afstand houden tot de kern van de radio-telescoop bij Exloo. Het Nederlands instituut voor radio-astronomie heeft namelijk geen last van een Duits windpark bij Ter Apel, met hoge windturbines. Dat park ligt op 17 kilometer afstand.