LOFAR 2.0 zorgt voor scherper zicht op het heelal

Astron, het onderzoeksinstituut dat ontdekkingen in de radiosterrenkunde mogelijk maakt, werkt aan een upgrade van LOFAR.

LOFAR is de mega-radiotelescoop die bestaat uit het centrale antenneveld met duizenden antennes in het veenkoloniale gebied bij Exloo, het hart van LOFAR. Rondom staan tientallen kleinere stations met nog eens duizenden antennes in Nederland en Noordwest-Europa, tot in Polen toe. Al die stations, die worden gevoed vanuit Exloo, zorgen ervoor dat LOFAR ( low frequency array , oftewel: lage frequentie antenne) steeds dieper kan doordringen in de ruimte.

Zoeken met tegels en sprieten
LOFAR bestaat uit twee typen antennes. Antennesprieten voor een lage frequentie en onder de zwarte tegels bevinden zich antennes voor een hogere frequentie. Tot nu toe werd of de ene of de andere antenneset gebruikt. Astron wil straks tegelijkertijd meten met beide typen antennen, daarmee komen er meer gegevens binnen over een groter golflengtebereik.
Het is eigenlijk alsof je de brillenglazen van LOFAR oppoetst en met een scherpere blik kunt kijken naar de puzzelstukjes van het heelal, doordat we het brilpoetsdoekje dat we maken met de ene antenne gebruiken voor het schoonmaken van de andere antenne.

Dé ontdekkingstocht voor de komende jaren in de sterrenkunde
De wetenschappers die met LOFAR werken kunnen straks sneller kijken en sneller reageren ook omdat in Italië en waarschijnlijk ook in Bulgarije stations bijgebouwd om de telescoop gevoeliger te maken.
Wat LOFAR straks beter kan zien? ,,Snel variërende fenomenen in het heelal. En daar snappen we op dit moment nog hoegenaamd niks van, wat dat precies zijn. Pulsars snappen we nu een beetje, dat zijn in elkaar geklapte sterren die heel snel ronddraaien. Maar dit zijn volstrekt andere dingen. We vermoeden dat ze iets te maken hebben met zwarte gaten in binnensten van melkwegstelsels. Maar het is echt nog een ontdekkingstocht. Dé ontdekkingstocht voor de komende tien, vijftien jaar in de sterrenkunde.’’

Gedeeltelijke bronnen

Vrijwilligers gezocht als LofarGids

Sensors

Stichting LofarTafel heeft als doel het LOFAR project bij Buinen/Exloo meer bekendheid geven. We zijn daarom op zoek naar mensen die onze huidige groep van enthousiaste vrijwillige gidsen en organisatoren komen versterken.

Wij bieden kandidaten een opleidingtraject aan. U krijgt informatie over natuurontwikkeling, techniek en over het geven van excursies en voorlichting. De inleiders zijn afkomstig van Stichting Het Drentse Landschap, Astron en vrijwilligers van de LofarTafel.

Hebt u belangstelling om LOFAR gids te worden of mee te doen aan het organiseren van leuke activiteiten, dan kunt u zich aanmelden voor een voorlichtingsavond via ons contactformulier.

De LOFAR telescoop is ’s werelds grootste radiotelescoop met een doorsnede van ongeveer 2000 kilometer, waarbij het middelpunt (de superterp) in het unieke natuurgebied nabij Buinen/ Exloo ligt. Normaal gesproken is dit gebied voor publiek niet toegankelijk. Onze gidsen en vrijwilligers organiseren excursies voor jong en oud en andere educatieve activiteiten, zoals lezingen en filmavonden. Zij vertellen over astronomie, de unieke high tech techniek van de LOFAR radiotelescoop van ASTRON en de bijzondere natuurontwikkeling in het kwelwatermoeras langs de rivier Het Achterste Diep.