Wandelen langs water en wetenschap

Een bijzondere wandeling is die tussen Buinen en Exloo, waar natuur en wetenschap elkaar raken.

Hier ligt het kerngebied van LOFAR (Low Frequency Array), een netwerk van tienduizenden antennes dat radiogolven uit het heelal opvangt.
LOFAR is momenteel de grootste radiotelescoop ter wereld die werkt op lage frequenties. In plaats van één grote schotelantenne bestaat LOFAR uit tienduizenden kleine antennes die via een glasvezelnetwerk met elkaar verbonden zijn. Samen vormen zij een virtuele telescoop met een diameter van maar liefst 2000 kilometer. Hierdoor kunnen uiterst zwakke radiosignalen uit het universum worden opgevangen.

De openheid van het landschap is hier geen toeval: radiostilte en ruimte zijn essentieel voor het onderzoek. Juist die rust maakt het gebied ook aantrekkelijk voor verschillende soorten dieren. In de winter laat de klapekster zich regelmatig zien op paaltjes en struiken, speurend naar prooi. Reeën steken in de schemering de paden over en boven de natte delen strijken ganzen neer om te eten. Ook eenden, buizerds en torenvalken zijn hier vaak te zien.

Wetenschappelijke doorbraken LOFAR is een gezamenlijk project van het Nederlandse instituut voor radioastronomie ASTRON en internationale partners. Wat begon als een nationaal project is inmiddels uitgegroeid tot een Europese samenwerking. In 2023 werd LOFAR ERIC (European Research Infrastructure Consortium) officieel opgericht, met Nederland als gastland. Dankzij LOFAR zijn al veel bijzondere ontdekkingen gedaan. Zo werden 300.000 nieuwe sterrenstelsels ontdekt, evenals grote radioclusters en reuzenstelsels op miljoenen lichtjaren afstand. Ook werd de snelst roterende pulsar van de Melkweg gevonden, een ster die maar liefst 707 keer per seconde om zijn as draait.

Met de nieuwe LOFAR2.0-upgrade worden nog meer wetenschappelijke mogelijkheden onderzocht, zoals het detecteren van aurora’s boven exoplaneten, extreme explosies bij samensmeltende sterren en de krachtige jets rondom zwarte gaten. Met LOFAR kunnen we zelfs meer dan 12 miljard jaar terugkijken in de tijd, tot vlak na de oerknal.

Excursies bij de LOFAR terp: 

  • 16-5-2026 08.00 Vogelexcursie
  • 25-5-2026 08.00 Vogelexcursie

LOFAR excursie: Natuur en Techniek 

  • 7-6-2026 13.30-15.00
  • 25-6-206 13.00-14.30
  • 5-7-2026 13.30-15.00
  • 23-7-2026 13.00-14.30
  • 2-8-2026 13.30-15.00
  • 20-8-2026 13.00-14.30
  • 6-9-2026 13.30-15.00
  • 17-9-2026 13.00-14.30
  • 4-10-2026 13.30-15.00

Excursies te boeken via Drents Landschap (0592) 31 35 52
https://www.drentslandschap.nl/natuurgebied/lofar-gebied

Wandelen op eigen houtje:
De Zuideresch van Buinen laat je genieten van weidse uitzichten. De route brengt je naar het Lofar-gebied aan de voet van de Hondsrug. Het groeide in een paar jaar tijd uit tot een uniek natuurgebied.
https://eindjeomindrenthe.nl/routes/buinen-lofargebied/

Het artikel in de Weekin Weekuit van week 19 2026:

lofar-drentslandschap

Natuurwandelingen met de LofarGidsen 2019

Gedurende het zomerseizoen worden een zestal LOFAR-natuurwandelingen/ excursies georganiseerd in samenwerking met de Stichting “Het Drents Landschap” en restaurant “Bussemaker” in Exloo.
De wandelingen vinden plaats in het LOFAR-gebied dat tussen Exloo en Buinen ligt, en worden begeleid door ervaren gidsen.

De LOFAR telescoop is ’s werelds grootste radiotelescoop met een doorsnede van ongeveer 2000 kilometer, waarbij het middelpunt (de superterp) in een uniek natuurgebied nabij Exloo ligt.
Normaal gesproken is dit gebied voor publiek niet toegankelijk.
Tijdens de wandeling wordt aandacht besteed aan astronomie en de volstrekt unieke
(high tech) techniek van de LOFAR-radiotelescoop van ASTRON.
Even belangrijk is de natuur (-ontwikkeling) in het kwelwatermoeras en het beekdallandschap dat hier is ontstaan en in beheer is van de Stichting “Het Drentse Landschap”.

De natuurwandelingen vinden plaats op:

  • Donderdagen 2 mei, 13 juni, 4 en 18 juli en 1 en 15 augustus 2019.

We verzamelen om 14.00 uur bij restaurant Bussemaker,
Zuiderhoofdstraat 1 te Exloo. (www.bussemaker.nl)
Na een korte presentatie/ inleiding, rijden we met auto’s naar de locatie.
Het programma is ongeveer om 16.30 uur afgelopen.
Deelname aan deze natuurwandelingen is gratis; opgave is niet nodig.

Ook kinderen zijn welkom. Op 1 en 15 augustus is een gids aanwezig die een speciaal voor kinderen aangepaste excursie zal verzorgen.

Deze wandelingen zijn niet geschikt voor mindervaliden en rolstoelgebruikers.
Aangepaste kleding en waterdicht schoeisel wordt aanbevolen.